چاپ صفحه |  صفحه نخست سامانه |  نویسندگان |  اطلاعات تفضیلی |  دانلود مقاله | علوم پزشکی کرمانشاه |
| کد مقاله | 8660 |
| عنوان فارسی مقاله | شارکول فعال شده |
| عنوان لاتین مقاله | Activated charcoal |
| نوع ارائه | پوستر |
| عنوان کنگره / همایش | بیست و هشتمین کنگره جامعه پزشکان متخصص داخلی ایران |
| نوع کنگره / همایش | داخلی |
| کشور محل برگزاری کنگره/ همایش | ایران |
| شهر محل برگزاری کنگره/ همایش | تهران |
| سال انتشار/ ارائه شمسی | 1396 |
| سال انتشار/ارائه میلادی | 2016 |
| تاریخ شمسی شروع و خاتمه کنگره/همایش | 1396/02/25 الی 1396/02/28 |
| آدرس لینک مقاله/ همایش در شبکه اینترنت | 28th Annual congress of Iranian Society of Internal Medicine |
| آدرس علمی (Affiliation) نویسنده متقاضی | 1.0000 |
| نویسنده | نفر چندم مقاله |
|---|---|
| بیتا انوری | اول |
| عنوان | متن |
|---|---|
| کلمات کلیدی | مسمومیت، شارکول فعال شده، دوزهای متعدد شارکول فعال شده |
| چکیده | شارکول فعال یک ماده جاذب غیراختصاصی عالی در موارد درمان با مسمومیتهای خوراکی عمدی است. تجویز این ماده جاذب به خصوص در ساعات ابتدایی مسمومیت با مواد ارگانیک نامحلول درآب و غیر قطبی می تواند شدت بسیاری از مسمومیتها را کاهش دهد. در حال حاضر هم شارکول ساده و هم در ترکیب با سوربیتول جهت درمان موارد مسمومیت در کشور ما دسترسند و مصرف 1 گرم شارکول به ازای هرکیلو وزن بدن یا به نسبت 10:1 به ماده مسموم کننده در ابتدای مسمومیت یا در تجویز به صورت دوزهای متعدد شارکول توصیه می گردد. در این مقاله به خلاصه ای از مکانیسم اثر، اندیکاسیونها و عوارض مصرف این ماده پرداخته ایم. |
| متن مقاله | شارکول فعال شده یک جاذب غیر اختصاصی عالی است که هم در مسمومیت وهم در اضافه دوز دارو مورد مطالعه قرار گرفته است. مصرف این ماده با در نظر گرفتن سود به زیان دارو انجام می شود و عوارضی مثل استفراغ و پنومونی آسپیراسیونی را ممکن است بدنبال داشته باشد. سرعت جذب شارکول بستگی به مساحت سطح خارجی آن و ظرفیت جذب آن به سطح داخلی آن وابسته است. علاوه بر آن ظرفیت جذب شارکول به سایز سوراخهای سطح آن که 1000-10 آنگستروم هستند نیز بستگی دارد. بازهای ضعیف در PH بازی بهتر به شارکول جذب می شوند و اسیدهای ضعیف در PH اسیدی، مثلاً کوکایٔین بعنوان یک باز ضعیف در PH بالا بیشتر جذب شارکول می شود. مواد ارگانیک نامحلول در آب و غیر قطبی بهتر جذب شده و مولکولهای دارای زنجیره شاخه دار نسبت به مواد با زنجیره مستقیم بهتر به شارکول می چسبند. الکل، اسیدهای وقلیاها، آهن، لیتیوم،منیزیوم و نمکهای سدیم و پتاسیم تمایل به اتصال به شارکول ندارند برخلاف آسپرین، استامینوفن، باربیتوراتها،TCA ، فنی تویٔین و تیٔوفیلین که اتصال خوبی با شارکول برقرار می کنند. جدا شدن ماده جذب شده از شارکول پس از کاهش سطح سرمی ماده توکسیک که با مصرف آنتی دوت تشدید می شود ممکن است ظاهر شده و باعث علایٔم دیررس مسمومیت شود. مصرف دوزهای بالاتر شارکول از جمله دوزهای متعدد آن در کاهش این عارضه مفید است. شارکول در جذب موادی هم که جذب سیستمیک داشته یا حتی وریدی مصرف شده اند موثر است و می تواند حذف دارو را از طریق مکانیسمی که دیالیز گوارشی نامیده می شود افزایش دهد. این کار با دوزهای متعدد شارکول میسر است. عوارض شارکول: مصرف شارکول عمدتاً بی خطر است اگرچه تهوع بخصوص با تجویز سریع آن بروز می کند. یبوست، اسهال، مدفوع سیاه، سیاه شدن زبان و مخاطات شایع است. عوارض جدی آن شامل پنومونی آسپیراسیونی ناشی از شارکول با یا بدون محتویات معده، پریتونیت ناشی از نشت محتویات روده حاوی شارکول به پریتویٔن پس از سوراخ شدن دستگاه گوارش بدنبال لاواژ با لوله دهانی معدی ، انسداد روده و انسداد کاذب (بخصوص با مصرف دوزهای مکرر شارکول و وجود دهیدراتاسیون یا چسبندگی قبلی روده) است. آسپیراسیون حتی در 25-4% بیماران اینتوبه نیز گزارش شده است. در یک مطالعه، تغییر سطح هوشیاری، استفراغ خودبخودی و مسمومیت TCA فاکتورهای خطر همراه با آسپیراسیون بوده اند و شارکول به تنهایی فاکتور خطر آسپیراسیون نبوده است. طریقه تجویز و دوز: شارکول فعال نباید بطور روتین در تمام بیماران مسموم یا overdose مورد استفاده قرار گیرد. تک دوز شارکول وقتی تجویز می شود که گمان می رود ماده مصرف شده هنوز برای جذب بیشتر در دستگاه گوارش موجود است و فوایٔد پیشگیری از جذب آن از مضرات شارکول بیشتر است. دوز مناسب شارکول مشخص نیست گرچه اغلب نویسندگان حداقل دوز 1g/kg یا نسبت 10:1 شارکول به ماده مصرف شده را تا حداکثر دوزی که بیمار تحمل می کند و بدون عارضه قابل تجویز است توصیه می کنند. این دوز معمولاً در بزرگسالان بین 50 تا 100 گرم است و در شارکولهای خالص مخلوط نشده با محلول یک مایع با نسبت 1:8 مثل آب یا کولا مخلوط می شود. محلولهای از پیش آماده شده شارکول سوربیتول باید قبل از مصرف خوب تکان داده شوند. در توصیه های قدیمی پیشنهاد شده که شارکول با دوز 1g/kg به همراه 4.3 cc/kg سوربیتول 70% هر 4 ساعت تا زمان بروز اولین مدفوع شل تجویز شود. منع مصرف شارکول در ظن قوی به سوراخ شدن روده و نیز نیاز به انجام اندوسکوپی تشخیصی مثلاً در صورت مصرف مواد سوزاننده است. برای پیشگیری از آسپیراسیون باید اول راههای هوایی ارزیابی شده و در صورت ظن بالا به نارسایی راههای هوایی تا زمان حمایت مجاری و اینتوباسیون تجویز شارکول به تعویق افتد. در این شرایط سود به زیان مصرف اولیه شارکول باید سنجیده شود. سایر مواردی که هنگام تجویز شارکول باید در نظر گرفته شود حرکات طبیعی دستگاه گوارش و صداهای روده ای و معاینه نرمال شکم است. وجود اتساع شکم یا شواهد شکم حاد کنترااندیکاسیونهای مصرف شارکول هستند و در صورت اتساع شکم تا زمان دکمپرس شدن معده و کاهش خطر استفراغ و آسپیراسیون از دادن شارکول باید اجتناب کرد. مصرف شارکول با ملین یا شستشوی کامل روده با محلولهای پلی اتیلن گلیکول: ملینها اغلب با شارکول مصرف می شوند هرچند که شواهدی دال بر تأثیر مشابه شارکول به تنهایی در مقایسه با مصرف همزمان با تک دوز سوربیتول یا سیترات منیزیم وجود دارد. با توجه به اثرات سوربیتول این نگرانی وجود داشت که درمصرف همزمان با شارکول اثرات جاذب شارکول کاهش یابد ولی در مطالعه ای که بر روی مقایسه اثرات شارکول به تنهایی و نیز همراه با سوربیتول بر روی تیٔوفیلین انجام شده این موضوع تأیید نشده است و مصرف همزمان سوربیتول اثری بر کاهش تأثیر شارکول نشان نداده است. در صورت مصرف ملین این مواد تنها باید در یک دوز مصرف شوند چراکه مصرف ملینهای حاوی منیزیم با افزایش سطح منیزیم و مصرف سایر ملینها نیز میتواند با اختلالات شدید و حتی کشنده الکترولیتی همراه باشد. شستشوی کامل روده با پلی اتیلن گلیکول نیز ممکن است بشدت قدرت جذب شارکول را کاهش دهد. دوزهای متعدد شارکول فعال شده : Multiple dose activated charcoal (MDAC) این دوزها برای پیشگیری از جذب موادی که جذب آنها به کندی انجام شده و برای تشدید پاکسازی موادی که قبلاً جذب شده اند استفاده می شوند. در مواردی که دوزهای بالایی از ماده توکسیک استفاده شده و محلول شدن آن تأخیر دارد (مثلاً توده یا بزوار ایجاد می کند) و یا فرمول ماده باعث تأخیر در آزاد سازی آن می شود (مثل داروهای انتریک کوتد و extended release) و نیز وقتی بازجذب دارو بعلت گردش انتروهپاتیک و یا هیدرولیز شدن توکسینهای متصل شده به متابولیت فعال توسط باکتریهای روده وجود دارد می توان با دوزهای متعدد شارکول از آن ممانعت کرد. این موضوع اولین بار در سال 1982 در داوطلبانی که فنوباربیتال وریدی دریافت کردند مطالعه شد و MDAC نقش دیالیز گوارشی را ایفا کرد. در سگ و موشهایی که آمینوفیلین وریدی دریافت کرده بودند نیز نتایج مشابهی بدست آمد. اگرچه MDAC پاکسازی دیجیتوکسین، فنوباربیتال، کاربامازپین، فنیل بوتازون، داپسون، نادولول، تیٔوفیلین، سالسیلات، کینین، سیکلوسپورین، پروپوکسی فن، نورتریپتیلین و آمی تریپتیلین را افزایش می دهد استفاده کلینیکی آن نیاز به بررسی دارد. در مطالعات تجربی موادی که نیمه عمر پلاسمایی بالاتری دارند بیشتر با مصرف دوزهای متعدد شارکول نیمه عمرشان کاهش می یابد. در این مطالعات بیشترین و سریعترین اثر MDAC بر روی تیٔوفیلین بوده است. تجویز MDAC درمسمومیت دیگوکسین علیرغم حجم توزیع بالا در خون تا زمانی که دارو در خون وجود دارد موثر است. در یک مطالعه کلینیکی تصادفی شده در بیماران مسموم با فنوباربیتال اگرچه نیمه عمر دارو در گروه MDAC کاهش یافته ولی مدت اینتوباسیون تفاوتی بین دو گروه نشان نداد هرچند که حجم نمونه مورد مطالعه بسیار کم بود و سایر پیامدها در این بیماران بررسی نشده بود. مواردی که تجویز دوزهای متعدد شارکول فعال اندیکاسیون دارند شامل: فنوباربیتال- تنوفیلین- کاربامازپین- سالیسیلات- دیجیتوکسین- داپسون در این موارد تجویز دوزهای متعدد شارکول ممکن است مفید باشد: مواد آنتی کولینرژیک و آنتی هیستامینها- داروهای آهسته رهش- هورمونهای تیرویٔید- والپروات نحوه تجویز MDAC: دوز اولیه آن تفاوتی با موارد تک دوز ندارد. دوز اصلاح شده و فواصل بعدی آن به مقدار توکسین یا دارو ،شدت مسمومیت و احتمال مرگ و میر و نیز تحمل گوارشی بیمار بستگی دارد. در گذشته دوزهای متعدد شارکول تنوع زیادی داشته و از 0.25-0.5 g/kg هر 6-1 ساعت تا 60-20 گرم هر 1،2،4 و 6 ساعت در بزرگسالان متغیر بوده است. شواهد جدید نشان می دهند که دوز کلی شارکول مهمتر از دفعات مصرف آن است. برخی مراجع دوز شارکول 0.5 g/kg (معادل 50-25 گرم) را هر 6-4 ساعت به مدت 24-12 ساعت در افراد بزرگسال توصیه می کنند. عوارض MDAC شامل اسهال در صورت مصرف سوربیتول همزمان، یبوست، استفراغ و احتمال آسپیراسیون، انسداد روده و نیز کاهش سطح سرمی داروهای درمانی بیمار است. سایر عوارض تک دوز شارکول هم مشاهده می شوند. |
| نتیجه مقاله | شارکول فعال شده یک جاذب غیر اختصاصی عالی است که هم در مسمومیت وهم در اضافه دوز دارو مورد مطالعه قرار گرفته است. مصرف این ماده با در نظر گرفتن سود به زیان دارو انجام می شود و عوارضی مثل استفراغ و پنومونی آسپیراسیونی را ممکن است بدنبال داشته باشد.مواردی که تجویز دوزهای متعدد شارکول فعال اندیکاسیون دارند شامل: فنوباربیتال- تنوفیلین- کاربامازپین- سالیسیلات- دیجیتوکسین- داپسون |
| نام فایل | تاریخ درج فایل | اندازه فایل | دانلود |
|---|---|---|---|
| P_20170608_203131.jpg | 1396/03/24 | 3258737 | دانلود |
| certificate.docx | 1396/03/24 | 331802 | دانلود |
| P_20170608_203718.jpg | 1396/03/24 | 3009059 | دانلود |
